Hisse Senetlerinde Piyasa Değerlemesi

Hisse senedi; bağlı bulunduğu şirkete gelir kazandırmak için ortaklığı temsil eden kıymetli evraklardır. Hisse senetlerini çıkarmakla yükümlü olan şirketler, anonim şirketler, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler ve özel kanun ve kurallara bağlı kamu kuruluşlarıdır. Belli özelliklere ve yaptırımlara sahip olan bu evrakların değerlemesi birçok yöntemle yapılmaktadır. Bu değerlendirmeler genel olarak 6 farklı şekilde yapılmaktadır. Bunlar; nominal değer, ihraç değeri, defter değeri, tasfiye değeri, teorik değer ve piyasa değeridir.

Nominal (İtibari) Değer

Bu değer hisse senedinin üzerinde bulunur. Bu değerler muhasebesel kayıtlarda kullanım için önemlidir. Ülkemizde bu değer için minimum bir rakam belirlenmiştir. Bu nominal değer en az 50 kuruş olmalıdır.

İhraç Değeri

Bilindiği gibi hisse senetleri halka arz edilir ve halka arzında kullanılan değere ihraç değeri denir. Halka arz edilen hisse senedini almak isteyen yatırımcılar, bu değeri ödemeden hisse senedine sahip olamazlar. Hisse senedini alabilmek için ihraç değerini ödeyen herkes, hisse senedini alarak şirkete ortaklık kazanır. İhraç değeri asla nominal değerden küçük olamaz.

Defter Değeri

Defter değeri; şirketin öz sermayesinin pay miktarına bölünmesi ile bulunur. Bu pay oranlarının değerleri kar eden bir şirkette giderek artar. Bu artışlar sonunca defter değeri farklılaşır. Ayrıca şirketin öz sermayesinin tutarı, kayıtlı olan tutardan farklı olabilmektedir. Kar ya da zarar eden ve öz sermaye tutarı farklı olan şirketlerin defter değeri, nominal değerden farklı olmaktadır.

Tasfiye Değeri

Tasfiye durumun şirketin kapanmasında meydana gelen alacak ve borçların karşılıklı olarak işlem görmesidir. Bu durumda hisse senetlerinin tasfiye değerinin bulunması için, bilançoların aktif ve pasif tarafları birbiri üzerinden kapatılır. Bu durumda bilançonun aktifinde işlem gören varlıklar satılır. Buradan elde edilen gelir ile pasif tarafında bulunan borçlar kapanır. Şirkete kalan sermaye ise hisse senetlerinin sayısına bölünerek, hisse senedinin tasfiye değeri bulunur.

Teorik (İçsel) Değer

Teorik değer; hisse senedi değerleme modelleri; sıfır büyüme, sabit oranda büyüme ve sabit olmayan büyüme modelleri kullanılarak bulunur. Bununla birlikte sermaye varlıkları fiyatlama modeli ya da arbitraj fiyatlama gibi modellerle hesaplanarak da bulunur.

Piyasa Değeri

Piyasa değeri; finansal piyasalarda arz ve talebin karşılaşmasıyla oluşan, alım ve satım fiyatıdır. Bu değerin defter değeri arasında farklar vardır. Bu farklar pozitif ya da negatif yönlü olabilir. Eğer bu fark pozitif yönlü ise firma açısından iyi şeyler olduğunun göstergesidir. Aynı işlevde olan piyasalardan daha çok kazanması anlamına gelmektedir. Bu durumda diğer firmalara göre piyasa içerisinde daha güçlü olduğunu gösterir. Şirketin değerini oluşturan, maddi olmayan varlıkların fiyatı ile ilgilidir. Bunlar patent, marka, lisans haklarıdır. Bunların değeri şirketin değerini göstermektedir. Muhasebeciler bazen bu değerleri kayıtlarda göstermezler ya da eksik gösterirler.

Pozitif farkı gösteren diğer durum ise hisse senedi almak isteyen yatırımcıların gözünde şirketin değeridir. Yatırımcılar gelecekte şirketten büyümeyi bekliyorsa, bu durumda pozitif farkı yaratır. Büyüme yaşayan şirket daha fazla temettü dağıtacak anlamına geldiğinden yatırımcıların tercihleri arasında olacaktır. Şirket için bu değerlerin tersi de negatif yönlü bir fark yaratacaktır.

Şirketlerin ikamesi olan diğer firmalar karşısında rekabet gücü, reklamlar, maliyetler gibi birçok sebep piyasa değerinin belirlenmesinde etkili olmaktadır. Çünkü yatırımcılar şirketlere olan taleplerini belirlerken bu durumlar üzerinde durmaktadır. Yaptığı yatırımlar karşısında beklediği başarı oranı, piyasa değeri üzerinde oldukça etkili olmaktadır.

Paylaş...Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedIn

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir